نظام السلطنه ما فى ، حسينقلى خان ( ص 54 - ص 31 چاپ اول ) پسر شريف خان قزوينى از سرداران عباس ميرزا و متولد 1248 . در آغاز زندگى به تحصيل پرداخت و معلومات عربيت و ادبيت را خوب آموخت و خطوط نستعليق و شكسته را خوش فرا گرفت . آنگاه بنا به استخاره ميل خدمت شاهزاده سلطانمراد ميرزاى حسام السلطنه كرد و قصيده‌اى در مدح او سرود و به نزد وى فرستاد . شاهزاده را هنر و قريحهء او خوش آمد و او را به خدمت پذيرفت و تفنگدارباشى شاهزاده شد . در 1274 نايب الحكومهء بوشهر شد . در 1278 از سيستان تا رباط پشت بادام را براى پيدا كردن بهترين راه مبارزه با بلوچها سياحت كرد . در 1287 به انتخاب شاه وزير اصفهان شد و سال قحطى را در آن شهر به خوبى گذرانيد . در 1291 حاكم يزد شد و لقب سعد الملك يافت . در آخر آن سال خود از حكومت استعفا داد و برادرش محمد حسين خان را به‌جاى خود گذارد و به طهران آمد . دوباره به علت اطلاع از اوضاع فارس همراه يحيى خان مشير الدوله به فارس رفت و به دستور سپهسالار به حكومت بوشهر و دشتى و دشتستان معين و اعزام شد . در اوايل 1293 به طهران احضار شد و خود را به آقا ابراهيم امين السلطان نزديك كرد . از 1296 ادارهء غلات ايران به او داده شد و سه سال در اين خدمت بود . در 1299 حكومت و گمرك بنادر فارس به وى محول گشت و سال بعد اين خدمت به برادرش داده شد . در 1303 به حكومت خمسه تعيين شد . در 1305 به حكومت خوزستان و بختيارى و چهار محال اصفهان منصوب گشت و لقب نظام السلطنه به وى داده شد . سه سال در اين مقام بود و استعفا داد . در 1308 و 1309 حكمران بوشهر بود . در 1310 حكمرانى فارس به سالار السلطنه پسر شاه و پيشكارى او به نظام - السلطنه داده شد و او تا اواخر سال 1311 در اين سمت بود . در اول سال 1312 مجددا والى خوزستان و حكمران بختيارى و چهار محال شد و ايالت لرستان و بروجرد را هم به برادرش محمد حسن خان دادند كه تحت نظر او به حكومت بپردازد . نظام السلطنه تا شعبان 1314 در اين مقام بود . پس از عزل امين السلطان در سلطنت مظفر الدين شاه در هيئت وزراى مخبر الدوله ، نظام السلطنه وزير عدليه و تجارت شد و در دورهء صدارت امين الدوله هم اين مقام را